:::: MENU ::::

Posts Tagged / GM crops

  • Oct 21 / 2016
  • 0

My comments on ‘Food and Environmental Safety of GM Mustard’

Download the Feed Back 161001-feedback-on-gm-mustard-from-csa

Download the Presentation 160910-gm-mustard

Comments on the document on

“Assessment of Food and Environmental Safety (AFES)” On The Proposal for Authorisation Of Environmental Release of Genetically Engineered Mustard (Brassica Juncea) Hybrid DMH-11 and use of Parental Events (Varuna Bn3.6 And EH2 Modbs2.99) For Development of New Generation Hybrids

Contact details

Full name*: Dr. GV Ramanjaneyulu

Male/Female: Male

Affiliation*: Agricultural Scientist and Executive Director, Centre for Sustainable Agriculture and Expert Director at Sahaja Aharam Producer Company

Postal Address*:  12-13-445, Street no-1, Tarnaka

City: Hyderabad

State: Telangana

Country: India

Pin code: 500017

Email address: ramoo@csa-india.org

  1. Brief Comments on AFES on GE Mustard
Ch Section Comments
General comments As per recent Supreme Court orders, regulators are to engage in dialogue with all stake holders and this process is still on. Hence this feedback is being sent.
Without full access to full bio-safety dossier, it is not possible to give comprehensive feedback. Pending availability of the same, following may be considered as partial comments.
  Technology used The technology for introducing male sterility using bar, barnase and barstar from Bacillus amyloliquefaciens (which uses barnase for protection from microbial predators and barstar to protect itself from barnase ) gene  link to bar gene which confers resistance to the herbicide  Glyphosinate is not new.  Proagro earlier in November 2002 and April 2003 applied a GM mustard hybrid with the same technology and GEAC rejected the application with the following comments

·         Pollen flow studies as reported by the company showed transgenes escaping upto 35m, while the ICAR trials indicated pollen flow upto 75 meters. “Considering the agro-climatic conditions and small land holdings of Indian farmers, the Committee was of the view that the non-GM mustard seed from the adjoining fields is likely to get contaminated by the male sterility barnase, barstar, neomycin and bar genes. This factor may affect the stability of the properties of the non-transgenic varieties”.

•       While the company showed seed yield increase ranging from 16% to 23% over the best check Varuna indifferent GM hybrids, ICAR results showed only 5% upwards.“

•       ICAR under whose supervision the trials are supposed to have taken place clarified that it did not supervise the number of trials that the company claimed, and that it conducted trials only at 4 locations which is not adequate.

•       “Mustard being an edible crop, important policy issues related to labeling, traceability etc., need to be put in place prior to commercial release”

•       Trial studies conducted by the company also indicated  that the presence of barnase gene is about 0.31%.

•       The use of Bar gene as a marker gene, increased weediness and consequent use of more toxic persistent herbicides were discussed. Further studies should be conducted by ICAR to address all biosafety issues including resistance to herbicide

•       The Committee noted that mustard being an edible crop, further studies to establish health safety aspects need to be conducted

The current application GE Hybrid DMH-11 is no different.  While GEAC has not raised the same questions while the problems were similar.




GE hybrid DMH-11 is inferior in vigour to the handmade conventional hybrid VEH2-F1 as mentioned in the text but the fact is not considered for experiments.

Page 77: “Shoot and root weight: Shoot and root weight were recorded as fresh and dry weight of the seedlings after 15 days after sowing, The data revealed significantly higher shoot and root weight in hand-made non-GE hybrid (VEH2-F1) as compared to the GE hybrid DMH-11 under field conditions.

COMMENTS: It can be surmised that the GE hybrid DMH-11 is inferior in vigour to the handmade conventional hybrid VEH2-F1. Therefore the conclusions drawn in page 103 (reproduced below) are invalid. “Conclusions: ..Based on the agronomic and phenotypic parameters it can be concluded that presence of transgenes in the hybrid does not lead to any unintended effect on the agronomic parameters.”

The yield of ‘male sterile line Varuna-barnase’ is equivalent to fertile Varuna. This is not possible.

Page 86: “From the biology document of B. juncea it is very clear that it is mainly a self-pollinating crop and its pollen is relatively heavy and sticky and generally not carried to great distances by wind. Insects, particularly bees, are the primary cross-pollinators. The highest rate of cross-pollination occurs with plants in close proximity and more so in situations where there is a physical contact with the neighbouring plants. In B. juncea the rate of out-crossing up to 11 to 17.5% have been reported. “

COMMENTS: ‘Varuna bn 3.6’ is a male sterile GE variety. Self pollination is ruled out. However, as per the data presented in the report in page 102, the yield of GE ‘Varuna barnase’ is equivalent to that of non-GE male fertile Varuna, thereby indicating the possibility of fertile pollen on Varuna-barnase or the occurrence of unbelievable 100% natural insect/bee-assisted cross pollination, which is in stark variance with available reports. Presuming that 100% insect aided cross-pollination occurs in fields, production of pure hybrid seeds under such circumstances is impossible, since insects and bees travel long distances and can pollinate the GE ‘Varuna barnase’ male sterile plants with any B. juncea pollen from anywhere.

How insect pollination is restricted to 20 meters is a mystery

Page 86: …”Therefore, DMH-11 pollen travelled only up to 20m, as no Basta resistant seedlings were observed in the progeny of PUSA bold plants beyond 20 meter distance from the boundary of the inner plot.”

COMMENT: It is not clear how and why insects and bees can restrict themselves only to 20 metres distance of pollination. Insects travel far and wide sometimes several kilometres to effect pollination.

SUGGESTION: Genetic purity of the DMH-11 must be examined before any inferences are made.

Male sterile genes can flow through pollen from GMS-based-hybrids and Barnase-barstar-based hybrids and not through CMS hybrids. Conclusions on page 86 are contrary to facts and are misleading

Page 86: “In farmer’s field, one of the concerns is that the crossing could occur between intra-specific varieties growing in adjoining fields. In case of DMH-11, the crossing with neighbouring B. juncea would be similar with other non-GE hybrid/varieties and no further effects are expected due to presence of the transgenes

COMMENT: Misleading conclusion “In case of DMH-11, the crossing with neighbouring B. juncea would be similar with other non-GE hybrid/varieties and no further effects are expected due to presence of the transgenes


1.       Barnase-Barstar based GM hybrid produces 8 kinds of fertile pollens of which 12.5% contain the Barnase gene alone and another 12.5% contain both the Barnase and Barstar genes. These 25% of pollens are likely to have detrimental consequences in native varieties due to outcrossing. The above facts are based on Mendelian Genetics. Based on the Population Genetics, the following inferences can be drawn.

2.       At least 1.5% of yield will be lost with the farm saved seed of the variety which is contaminated with pollen from Barnase-Barstar GM mustard hybrid. This inference is based on standard presumptive condition of 15% out crossing in Mustard (Brassica juncea).

3.       The yield losses can increase progressively every year with the farm saved seeds of non-GM variety as long as pollen contamination continues to happen from the GM mustard hybrid. If herbicide is used on the GM hybrid crop, the frequency of sterile genes will continue to increase at an enhanced rate.

4.       Barnase is a dominant gene which causes male sterility in plants wherever the gene is present in the absence of barstar, unlike GMS system which is recessive in gene action and takes one generation of selfing to express itself albeit in lesser frequency compared to Barnase-Barstar system.

5.       Chances of gene escape through pollen are almost nil in case of CMS as sterility genes are contained in cytoplasmic organelles.

6.       Due to possible gene outflow through pollen in case Barnase-Barstar system, the detrimental male sterile genes can get into mustard germplasm including wild and weedy relatives and hence, there are potential and irretrievable risks for crop diversity and varietal diversity, which is unacceptable as per PPVFRA. The naturally occurring biodiversity and varietal diversity of Brassica spp. should never be compromised through genetic contamination of detrimental genes such as Barnase.

7.       GM canola in Canada is cultivated in large tracts of land with 100% seed replacement ratio. This precludes the possibility of any contamination with the varieties since the farm saved seeds are not used. On the other hand, in India, it is extremely common for varieties to be cultivated in close proximity of hybrids in a mosaic pattern of small size farming system. Therefore, comparison of Indian mustard farming conditions with Canadian conditions will not be appropriate.

8.       India with its rich diversity for mustard and its relatives the contamination can lead to a serious problem. Containment impossible and contamination inevitable


  Herbicide Tolerance Herbicide tolerance is introduced into the DMH-11

1.       BarN genes used for selecting male sterile female plants confers tolerance to glufosinate a herbicide from Bayer (commercially traded as Basta).

2.       There are number of documents which show the potential impact of Glufosinate on human beings, pollinators and environmemnt.  The papers are attached.

3.       Glufosinate tolerant rice (called liberty link) when accidentally contaminated rice in USA has caused huge losses and the entire export consignments were  forced to withdraw[1].

4.       The Technical Expert Committee appointed by Supreme Court as well as the Parliamentary Standing committee on GM crops have inequivocally said India should not allow herbicide tolerant crops



Agronomy trials are flawed.

Appropriate varietal and hybrid checks were not used in the trials. Based on the data available, there is hardly any proof in the data to draw inferences to substantiate the claims that the GE hybrid DMH-11 can confer any additional advantage over the conventional hand-made hybrid VEH2-F1 and cytoplasmic male sterile based hybrids, DMH-1, NRCHB-506, in either yields or cost of hybrid seed production.

SUGGESTIONS: DMH-11 hybrid (Varuna bn 3.6 x EH2 modbs 2.99) should have been compared for agronomy performance with the conventional non-GM VEH2-F1 hybrid (Varuna x EH2).

Trials should have been conducted to compare the agronomic performance between the conventional hand-made hybrid VEH2-F1 and cytoplasmic male sterile based hybrids, DMH-1, NRCHB-506.

Trails did not include other agronomic innovations like System of Mustard Intensification where substantial yield improvements were observed in conventional varieties.

Send your comments by email (only) to: mustard.mef@gov.in.by mentioning “Comments on RARM document on GE Mustard” in the subject matter.

[1] http://archive.panap.net/sites/default/files/rg_libertylink.pdf

  • Aug 26 / 2012
  • 0
Interviews, తెలుగు

దిగుబడులకు బీటీ దెబ్బ



జన్యుమార్పిడి పంటలపై మరిన్ని పరిశోధనలు, సరైన నియంత్రణ వ్యవస్థ లేకుండా ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌కు అనుమతించకూడదని పార్లమెంటరీ స్థాయీ సంఘం చేసిన సిఫార్సులపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో జన్యు మార్పిడి పంటలకు సంబంధించిన అంశాలపై పరిశ్రమవర్గాలు చెబుతున్న దానికి, పరిశోధనలలో తేలుతున్న నిజాలకు మధ్య చాలా వ్యత్యాసం కనిపిస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో జన్యుమార్పిడి పంటలకు సంబంధించిన వాస్తవాలు, భ్రమలపై అధ్యయనం చేస్తున్న ‘సెంటర్ ఫర్ సస్టేయనబుల్ అగ్రికల్చరల్’ సంస్థ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరక్టర్ జి.వి. రామాంజనేయులుతో ఈ వారం ముఖాముఖి..

బీటీ విత్తనాల వల్ల అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని కంపెనీలు ప్రచారం చేస్తున్నాయి. కాని పరిశోధనలలో తేలుతున్న నిజాలు వేరే విధంగా ఉంటున్నాయి..?
బీటీ విత్తనాలు కరువు పరిస్థితులను కూడా తట్టుకొని నిలబడతాయని.. దిగుబడి ఎక్కువ వస్తుందని.. ఈ పంటలకు కలుపు మందులు వేయాల్సిన అవసరం లేదని.. పురుగులు ఎక్కువ రావనే ప్రచారం జరుగుతోంది. కాని ఈ ప్రచారం నిజం కాదు. బీటీ విత్తనాల వల్ల దిగుబడి బాగా పెరిగిందనేది పూర్తి అవాస్తవం. ఉదాహరణకు బీటీ పత్తిని తీసుకుందాం.

2001 నుంచి 2005 దాకా మన దేశంలో పత్తి దిగుబడి 78 శాతం పెరిగింది. దీనిలో కేవలం ఆరు శాతం విస్తీర్ణంలో మాత్రమే బీటీ విత్తనాలను వేశారు. ఇదే విధంగా 2006-11 సంవత్సరాల మధ్య చూస్తే- మొత్తం విస్తీర్ణం 80 శాతం పెరిగితే- దానిలో దిగుబడి రెండు శాతం పెరిగింది. ఈ రెండింటి «ఆధారంగా చూస్తే దిగుబడి పెరగటానికి బీటీ విత్తనాలు మాత్రమే కారణం కాదని అర్థమవుతుంది. అదనంగా సాగు కిందకు వచ్చిన భూమి పెరగటం మొదలైన ఇతర కారణాలు చాలా ఉన్నాయి.

వాస్తవానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా బీటీ విత్తనాలు వేసిన ప్రాంతాల్లో దిగుబడులు తగ్గిపోతున్నాయి. ఇక బీటీ విత్తనాలు పురుగులను తట్టుకుంటాయని చేస్తున్న వాదనలో కూడా నిజం లేదు. పురుగులు బీటీ విత్తనాలను తట్టుకొనే శక్తిని పెంచుకున్నాయి. మన ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉదాహరణనే తీసుకుంటే- గులాబీ రంగు తొలిచే పురుగును బీటీ పత్తి విత్తనాలు తట్టుకోలేకపోతున్నాయని మోన్‌శాంటోనే ప్రకటించింది. ఇదే విధంగా బీటీ విత్తనాలు కాయి తొలిచే పురుగులను కూడా తట్టుకోలేకపోతున్నాయి.

బీటీ పత్తికి సంబంధించి కంపెనీలు గుజరాత్‌ను ఒక రోల్ మోడల్‌గా ప్రచారం చేస్తూ ఉంటాయి. గుజరాత్‌లో నిజంగానే బీటీ పత్తి విజయం సాధించిందా?
గుజరాత్ ప్రభుత్వ నివేదికల ఆధారం చూస్తే పత్తి సాగు చేసే ప్రాంతం దాదాపు 45 శాతం పెరిగింది. అదనంగా సాగులోకి వచ్చిన ప్రాంతం 43 శాతం పెరిగింది. వీటికి తోడుగా హైబ్రీడ్ పత్తి వేసిన ప్రాంతం కూడా పెరిగింది. ఈ కారణాల వల్ల గుజరాత్‌లో దిగుబడి పెరిగింది తప్ప- బీటీ విత్తనాల వల్ల మాత్రమే కాదు. ఇక్కడ మనం ఒక విషయాన్ని తప్పకుండా చెప్పుకోవాలి. చాలా సార్లు జన్యు మార్పిడి పంటల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను ప్రచారం చేసేవారు- తమ వద్ద ఉన్న సమాచారాన్ని పూర్తిగా అందించరు. తమకు అనుకూలంగా కనిపించే కొంత సమాచారాన్ని ఇస్తారు. దీనిని చూస్తే- అంతా సజావుగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. కాని ఇది నిజం కాదు.

బీటీ వంకాయ ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌కు సంబంధించి పెద్ద వివాదం నడుస్తోంది కదా. దీని వెనకున్న కథ ఏమిటి?
బీటీ వంకాయ విత్తనాల వల్ల కలిగే దుష్ఫరిమాణాలను జాగ్రత్తగా అధ్యయనం చేయకుండా అనుమతించవద్దని ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సు చేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో సహా పది రాష్ట్రాలు బీటీ వంకాయ ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌ను అనుమతించబోమని ప్రకటించాయి. అయితే మనం ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని గమనించాలి. జన్యు మార్పిడి పంటల వల్ల వచ్చే లాభనష్టాలను సమీక్షించటానికి మన దగ్గర సరైన నియంత్రణా వ్యవస్థ లేదు. ఉదాహరణకు బీటీ పత్తినే తీసుకుందాం. దీని లాభనష్టాలను 2005లో చివరి సారి సమీక్షించారు. ఆ తర్వాత ఎప్పుడూ మళ్లీ సమీక్ష జరగలేదు.

బీటీ పత్తి వల్ల అనేక దుష్ఫరిణామాలు ఏర్పడుతున్నాయని ఈ లోపులో అనేక పరిశోధనలు వచ్చాయి. ఉదాహరణకు వరంగల్ జిల్లాలో బీటీ పత్తి ఆకులు తిని పశువులు మరణించాయని కొన్ని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ఇలాంటి వాటిని ప్రభుత్వం వెంటనే పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. చాలా సార్లు ప్రభుత్వం ఈ చర్యలు తీసుకోదు. పైగా జన్యుమార్పిడి పంటలపై పరిశోధనలకు పెద్ద ఎత్తున నిధులను కేటాయించి, తామే పరిశోధనలు చేస్తామని ప్రకటిస్తోంది కూడా. ఈ మొత్తం వ్యవహారం వెనక పెద్ద పెద్ద కంపెనీల లాబీయింగ్ కూడా ఉంటుంది.

మన కన్నా ముందే కొన్ని దేశాలలో జన్యు మార్పిడి పంటల పరిజ్ఞానం ప్రవేశించింది కదా. వారి అనుభవాలేమిటి?
ప్రపంచంలో పన్నెండు దేశాల్లో మాత్రమే జన్యు మార్పిడి పంటలను వేస్తున్నారు. వారి అనుభవాలు కూడా అంత సంతృప్తికరంగా లేవు. అమెరికాలో తాజాగా చేసిన పరిశోధనలలో- ఈ పంటల వల్ల దిగుబడి బాగా తగ్గుతోందని తేలింది. అంతే కాకుండా ఈ పంటలను తట్టుకొనే చీడ పురుగులు తయారయ్యాయి. వీటిని సూపర్ వీడ్స్ అని పిలుస్తున్నారు.

దీనికి తోడు పేటెంట్స్ పేరిట మొత్తం విత్తన మార్కెట్ అంతా కొన్ని కంపెనీల చేతిలోకి వెళ్లిపోతుంది. ఈ ప్రక్రియ మన దేశంలో కూడా ప్రారంభమయింది. ఉదాహరణకు మన దేశంలో బీటీ పత్తి విత్తన మార్కెట్‌లో 98 శాతం మాన్‌శాంటో చేతిలోనే ఉంది. ఇక్కడ ఇంకో ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయాన్ని చెబుతాను. బీటీ విత్తనాలకు సంబంధించిన అంశాలలో కంపెనీని ప్రభుత్వం నియంత్రించాలి. కాని పరిస్థితి ఆ విధంగా లేదు. చాలా సార్లు కంపెనీయే ప్రభుత్వంపై కేసులు పెట్టింది.

ఈ పరిస్థితిని చక్కదిద్దటానికి ఉన్న మార్గాలేమిటి?
ప్రత్యామ్నాయ వ్యవసాయ పద్ధతులపై ప్రభుత్వం శ్రద్ధ చూపించాలి. పరిశోధనలకు నిధులను కేటాయించాలి. పరిశోధనాశాలలకు అవసరమైన మౌలిక వసతులు కల్పించాలి. వీటిన్నింటితో పాటుగా నియంత్రణ వ్యవస్థను కట్టుదిట్టం చేయాలి. ఈ విత్తనాలకు సంబంధించిన అంశాలలో కొందరిని బాధ్యులను చేయాలి. ప్రస్తుతం ఈ పద్ధతి లేకపోవటం వల్ల ఇటు ప్రభుత్వం కాని, ఈ విత్తనాలను అనుమతించిన రెగ్యులేటర్ కాని, తయారు చేసిన కంపెనీ కాని బాధ్యత తీసుకోవటం లేదు. దీని వల్ల సామాన్య రైతులు నష్టపోతున్నారు.
– ఇంటర్వ్యూ : సి.వి.ఎల్.ఎన్. ప్రసాద్

  • Feb 08 / 2006
  • 0

GM crops are not the answer to pest control

G. V. Ramanjaneyulu


8 February 2006 | EN

G. V. Ramanjaneyulu argues that insect-resistant crops will eventually require an increased use of pesticides, and that farmers around the developing world will suffer as a result.

Thousands of farmers in the Indian state of Andhra Pradesh have committed suicide since the 1990s, and many of these deaths have been blamed on so-called pest disasters. This refers to the way farmers’ heavy use of pesticides has led to increased resistance in pests, which in turn has caused substantial crop losses and a slide into crushing debt.

Given this situation, what should be the response to those suggesting that we apply high doses of toxins over extended periods, irrespective of whether the pests are present? After all, this is what supporters of genetically modified (GM) insect-resistant crops are encouraging farmers to do.

We do not have to look far to find well-established and credible alternatives, namely the use of integrated pest management (IPM), or even non-pesticidal management and organic farming.

These strategies are based on the farmers’ own knowledge, management skills and labour, rather than external farm inputs. Their demonstrated effectiveness shows that farmers can manage insect pests successfully and affordably without resorting to chemical pesticides — or to insect-resistant GM crops. [1]

The experience of these farmers suggests that widespread use of such GM crops violates the principles of sound pest management.

Weighing the costs

It is generally accepted that under IPM, insecticides should be applied only when the projected cost of damage from pests is greater than the estimated cost of control measures, and only after all other effective insect-control techniques have been considered.

Furthermore IPM practitioners look at the entire range of pests associated with a crop, rather than individual insect species. They seek to understand all the factors regulating pest populations within a particular context. Finally, they devise and implement strategies to keep the pest population below level at which growing the crops becomes uneconomic — known as the ‘economic threshold level’ (ETL).

Among the many positive aspects of this combination of strategies is that it effectively prolongs the useful life of a pesticide by ensuring that insects do not rapidly develop resistance to it. Such resistance can develop in two ways.

The first is via ‘selection for resistance’. In any natural population of pests there is normal genetic variation, which includes variation in the genes that deal with pesticide resistance. Pesticide use inevitably favours the survival and reproduction of individual pests bearing the genes that confer increased resistance.

The second mechanism is ‘induced selection’. Even if the insect population has no naturally resistant insects, high doses of a pesticide causing mutations could increase the probability of resistance emerging.

Both of these are known to occur with chemical pesticides, and it is likely that insect-resistant transgenic plants — such as those producing the Bacillus thuringiensis (Bt) toxin — will have the same effect.

Unlike sprays, however, insect-resistant GM plants maintain constant levels of the Bt toxin over an extended period, regardless of whether the pest population is at economically damaging levels. The selection pressure with insect-resistant GM crops is therefore likely to be much more intense than with pesticide sprays.

Toxin consumption

In order to slow the emergence of insecticide resistance, IPM strategies seek to avoid the use of pesticides altogether, unless the pest population reaches the economic threshold level. If this happens, farmers using IPM try to ensure that pesticides are only applied in doses that are appropriate for the severity of pest problem.

By contrast, insect-resistant GM crops aim to eliminate pests by encouraging them to eat high doses of toxins. Researchers, for example, are now reported to be trying to amplify the expression production of the Bttoxins to 25 times more than is needed to kill the relevant pest. [2]

In practice, the number of pests killed depends on the amount of toxin they consume when feeding on the plant tissue. So producing the toxin in the right dose, at the right time, and in the plant tissues where the pest feeds, becomes crucial.

Unfortunately, reports indicate that levels of the Bt toxin can vary between different Btvarieties, between different parts of individual plants, and over time.

In particular, key parts of the plants’ flowers, such as the pollen, anthers, pistils and ageing flower petals, tend to have lower concentrations of the toxin than other parts of the plant. [3]

Admittedly these studies have only looked at the variability of Bt production under controlled conditions, rather than in farmers’ fields. But the experience of Indian farmers shows that, in practice, the extent to which Bt cotton resists pests is extremely uneven within a season, as well as across years, hybrids and locations.

Refuges are no solution

Another factor that increases the likelihood that pesticide resistance will develop is that a single gene — the Bt cry1ac gene — has been introduced into all the most widely-used cotton hybrids in India, while the same gene is also being introduced into other crops.

In contrast, rather than relying on one technology or method of pest control, IPM encourages farmers to alternate between chemicals that work in different ways. This so-called ‘mortality-source diversification’ helps prevent pests from developing resistance as quickly as they would if faced with a single toxin.

Advocates of Btcotton — and government officials responsible for regulating its use — argue that resistance can be slowed by planting ‘refuges’ of non-Bt cotton, on the basis that this will encourage the survival of insects that are susceptible to the Bt toxin.

In India, however, it is difficult to impose this requirement, given the small size of many farmers’ plots. Furthermore such ‘biosafety’ measures are also very difficult to monitor and enforce — indeed, there is evidence in India that refuges are not in fact being implemented. [4]

The danger is that the widespread use of Btvarieties and other insect-resistant crops will lead to a rise in the number of resistant pests, which will in turn mean that the environment is subject to an ever-higher volume of spraying, and more poor farmers are driven to despair.

The cost is too high. Insect-resistant GM crops have no place in a rational pest management strategy

G. V. Ramanjaneyulu is executive director of the Centre for Sustainable Agriculture, Hyderabad, India.

Click here to read an opposing view from Christine Gould, of the industry group CropLife International.


[1] Ramanjaneyulu G.V. et al. (2004) No Pesticides…No Pests…. Centre for Sustainable Agriculture, Secunderabad, India (2004)
[2] Benedict J.H., Ring D.R. Transgenic crops expressing Bt proteins: Current status, challenges and outlook. In: Koul O., Dhaliwal G.S., eds. Transgenic Crop Protection: Concepts and strategies.Oxford University Press and IBH Publishing Co, New Delhi (2004)
[3] Kranthi K.R. et al. Temporal and intra-plant variability of Cry1Ac expression in Bt-cotton and its influence on the survival of the cotton bollworm, Helicoverpa armigera (Hübner) (Noctuidae: Lepidoptera). Current Science 89, 2 291-299 (2005)
[4] Central Institute for Cotton Research (CICR). Report on Bt Cotton in India. http://envfor.nic.in (2004)